Türkçe Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemi (TADİS)

Düzenleyen: Dr. Öğr. Üyesi Ertan GÖRGÜ

“Tadis” programı konuşamayan ve iletişim problemleri yaşayan nöroçeşit/farklı gelişen bireyler için tasarlanmış bir “alternatif iletişim” sistemidir. Bir tablete, cep telefonuna ya da bilgisayara indirilerek kullanılan program resimlerin seslendirilmesinden oluşmuştur. Tadis sayesinde konuşma sorunları yaşayan bireyler isteklerini daha önceden seslendirilmiş resimlere dokunarak ifade edebilme olanağına sahip olurlar. Tadis’in en önemli özelliği, Türkçe dil kurallarına uygun bir şekilde hazırlanmış olmasıdır. Tadis, Türkçe ilk alternatif ve destekleyici iletişim sistemidir. Tadis’i kullanan kişiler hata yapmadan dili öğrenme şansı yakalarlar. Programda seslendirilmiş 1.000 adet resim bulunmaktadır. Programda bir eğitimci kontrol paneli bulunmaktadır, bu sayede eğitimciler çocukların kullanmasını istediği ya da istemediği resimleri buradan ekleyip çıkarabilir ya da yeni resimler ekleyebilirler. Program istendiği zaman resim çekebilme ve bu resme yazı ve seslendirme ekleyebilme olanağına sahiptir. Tadis’e farklı kullanıcılar tanımlamak mümkündür ve her bir kullanıcının performans ölçümü alınabilmektedir. Programın etkililiği 5 farklı araştırmada gösterilmiştir. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri The National Clearinghouse on Autism Evidence and Practice (NCAEP) tarafından kanıt temelli uygulamalar statüsüne alınmıştır. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerini kullanan çocukların iletişim becerileri, dili anlama becerileri artmakta ve en önemlisi ifade edici dil becerileri (konuşma) başlamaktadır. Ayrıca davranış sorunların da azalma görülmektedir. Program konuşamayan ya da konuşma sorunları olan; otizmli, down sendromlu, serebral palsili, zihinsel engelli çocuk ya da yetişkinlerde kullanılabilir.