ERKEN MÜDAHALE SÜRECİNDE ANNELER, BABALAR VE KARDEŞLER

Düzenleyen: Prof. Dr. Serhat ODLUYURT, Doç. Dr. Ramazan AKDOĞAN, Doç. Dr. Avşar ARDIÇ

İster özel gereksinimli olsun ister tipik gelişim gösteren bireyler olsun bu bireylerin eğitim sürecinin bütün aşamalarında ailelerin hem niceliksel hem de niteliksel olarak farklı düzeylerde katkısının olduğu yadsınamaz. Bu durum ailenin eğitim uygulamalarında önemli bir değişken olduğunu gösterdiği gibi aynı zamanda eğitimin planlanmasında, uygulanmasında ve değerlendirilmesinde önemli bir partner olduğunu göstermektedir. Özellikle COVİD-19 salgını döneminde sağlık uygulamalarının ve kısıtlamaların geldiği boyutlar ailelerin hem uygulama alanında hem de teorik alanda önemini açıkça göstermiştir. Ancak aile; bir sistem olarak değerlendirilmediğinde ve sadece özel gereksinimli bireyin gereksinimleri temelinde sınırlı bir alan üzerinden sürece dahil edildiğinde istendik sonuçlara ulaşılması zorlaşmaktadır. Bu durum aile sisteminin bütün değişkenleri ile göz önünde bulundurulmasını, planlamada bu değişkenlerin olası olumsuz etkilerinin giderilmesi için gerekli düzenlemelerin ve önemlerin alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu durum ailenin eğitimci açısından yeniden tanımlanmasını, değişkenler açısından aile sisteminin özel gereksinimli çocuk açısından yeniden analiz edilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle aile sisteminin hem bir bütün olarak hem alt sistemlerinin hem de bu sistemlere etki eden temel değişkenlerinin irdelenmesi önemlidir. Bu nedenle bu panelde ailenin önemli değişenlerinden olan aile sistemi, alt sistemler, bağlanma, ebeveyn tutumları, toplumsal cinsiyet rolleri ve benzeri gibi değişkenler temelinde erken çocukluk dönemi açısında ele alınmaya çalışılmıştır. Bu değişkenlerin incelenmesi sırasında ailenin içinde bulunduğu toplumsal sistemin önemli değişkenleri olan kültür, sosyoekonomik değişkenler, toplumun zamansal konumu, aile üyelerinin bireysel özellikleri, bilimsel pradigmanın günümüzdeki dönüşümü, temel ve uygulayım bilimlerin bakış açılarının yarattığı farklılıklar ve özel eğitimin ailelere bakış açısının etkileri göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır.